Bác sĩ chuyên khoa II Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health, trả lời: Việc tiêm ngừa vắc-xin HPV đã được chứng minh là một trong những biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa các bệnh lý liên quan đến virus HPV, bao gồm ung thư cổ tử cung, ung thư hậu môn, ung thư họng. Tuy nhiên, câu hỏi liệu người đã tiêm ngừa HPV có nguy cơ mắc bệnh sùi mào gà hay không vẫn còn gây nhiều tranh cãi và thắc mắc trong cộng đồng.
Theo thống kê, mỗi năm ở Mỹ có 15.000 phụ nữ và 7.000 nam giới được chẩn đoán mắc bệnh ung thư do virus HPV type 16 và 18 gây ra. Ở nam giới, 92% trường hợp ung thư hậu môn, 63% trường hợp ung thư dương vật và 89% trường hợp ung thư miệng hoặc ung thư vòm họng được nghiên cứu thấy có liên quan đến HPV type 16 và 18.
Người ta ước tính rằng các vắc-xin HPV có thể ngăn chặn 70% ung thư cổ tử cung, 80% ung thư hậu môn, 60% ung thư âm đạo, 40% ung thư âm hộ và có thể một số bệnh ung thư miệng. Các vắc-xin này cũng ngăn ngừa một số loại gây sùi mào gà với đặc biệt vắc-xin 4 loại và 9 loại cho hiệu quả kháng thể tốt hơn. Mặc dù vắc-xin HPV có thể giảm nguy cơ nhiễm các loại virus HPV gây sùi mào gà nhưng không thể bảo đảm một cách tuyệt đối người đã tiêm vắc-xin sẽ không mắc phải sùi mào gà.
Một số trường hợp dưới đây có thể dẫn đến tình trạng sùi mào gà mặc dù đã tiêm vắc xin HPV: Quan hệ tình dục không an toàn; nhiễm HPV trước khi tiêm vắc xin; hệ miễn dịch yếu.
Do đó, điều quan trọng là cần phải duy trì sự cảnh giác và thực hiện các biện pháp phòng ngừa toàn diện, bao gồm tiêm vắc-xin, thực hiện các biện pháp an toàn khi quan hệ tình dục và thực hiện các chương trình kiểm tra sàng lọc định kỳ.
Được chẩn đoán u tế bào gối trái hồi đầu tháng 7 nhưng bà D.T.H (51 tuổi) được bác sĩ Bệnh viện Việt Đức (Hà Nội) hẹn sang tháng 8 mới có thể phẫu thuật vì hết vật tư. Với đặc thù công việc là giáo viên nên bà mong muốn được mổ sớm sau đó tập phục hồi chức năng để có thể trở lại đứng lớp vào năm học mới.
Thiếu thuốc, vật tư kéo dài
Sau khi được bác sĩ thông báo chờ mổ sang tháng 8 hoặc lâu hơn, bà H. đã đến một số bệnh viện khác để khám và đăng ký phẫu thuật. Thế nhưng, nhiều lần bà đều nhận được lịch hẹn với thời gian chờ từ 1-2 tháng do quá tải.
Bệnh viện Việt Đức cho hay vẫn đủ vật tư để thực hiện các ca ghép tạng và mổ cấp cứu
Tại khu vực phía Nam, cuối tháng 6 vừa qua, nhiều bệnh nhân đang nằm điều trị tại bệnh viện công lập của tỉnh Bình Dương phản ánh dù có BHYT nhưng vẫn phải tự ra ngoài mua vật tư y tế hoặc thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Lãnh đạo Sở Y tế Bình Dương cũng thừa nhận thời gian qua đã xảy ra trường hợp thiếu thuốc, vật tư y tế ở nhiều cơ sở y tế công lập. Nguyên nhân do hằng năm các cơ sở y tế phải tổ chức đấu thầu vật tư, sinh phẩm y tế, thời gian tổ chức và lựa chọn nhà thầu thường mất khoảng 4-6 tháng. Tuy nhiên, các thông tư, nghị định thường xuyên thay đổi và cơ chế đấu thầu mua sắm vật tư, sinh phẩm y tế cần thời gian để thực hiện từng bước theo quy định gồm nhiều thủ tục, dẫn đến chậm.
Ngay sau khi báo chí phản ánh về vấn đề này, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái đã giao Bộ Y tế kiểm tra, nắm tình hình và có các giải pháp tháo gỡ kịp thời vướng mắc, khó khăn trong mua sắm, đấu thầu thuốc, vật tư y tế tại cơ sở y tế công lập các địa phương.
Riêng TP HCM, câu chuyện thiếu thuốc, vật tư y tế thường xuyên kéo dài, đặc biệt tại các bệnh viện lớn, chuyên khoa. Để tháo gỡ những khó khăn trong đấu thầu, mua sắm vật tư y tế, Chính phủ, Bộ Y tế đã ban hành nhiều nghị định, thông tư. Tuy vậy, hiện nay tại các bệnh viện công lập vẫn diễn ra tình trạng bệnh nhân phải đi mua thuốc, thậm chí là vật tư y tế để điều trị bệnh.
Lãnh đạo một số bệnh viện ở Hà Nội cho biết đang nỗ lực đấu thầu, mua sắm. Ông Dương Đức Hùng, Giám đốc Bệnh viện Việt Đức, cho biết bình thường số lượng vật tư và thuốc mua sắm của bệnh viện luôn ở mức 130% kế hoạch, tức là đã tính cả những tình huống bất thường, nhưng thời gian qua số lượng bệnh nhân chuyển từ tuyến dưới, cơ sở khác đến rất đông, ít nhiều ảnh hưởng đến dự trù vật tư y tế. Tuy nhiên, ông Hùng cũng khẳng định hoạt động mổ cấp cứu vẫn bảo đảm đủ thuốc và vật tư.
Chuyển trách nhiệm về các địa phương
Theo Bộ Y tế, tình trạng thiếu thuốc, thiết bị y tế chỉ xảy ra cục bộ do một số nguyên nhân khách quan và đề nghị UBND cấp tỉnh chỉ đạo chủ đầu tư giải quyết vấn đề khi lựa chọn nhà thầu trong mua sắm thuốc, vật tư, thiết bị theo đúng thẩm quyền, không đẩy trách nhiệm cho cơ quan cấp trên.
Mới đây, Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Đức Luận đã ký văn bản gửi UBND các tỉnh, thành về bảo đảm thuốc, vật tư y tế, thiết bị y tế phục vụ công tác khám, chữa bệnh. Bộ Y tế đề nghị UBND tỉnh, thành chỉ đạo người đứng đầu các cơ sở y tế thuộc phạm vi quản lý thực hiện đầy đủ trách nhiệm của người có thẩm quyền, trách nhiệm của chủ đầu tư, bên mời thầu (như lãnh đạo sở y tế, lãnh đạo bệnh viện) trong lựa chọn nhà thầu, bảo đảm đủ thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế và các dịch vụ liên quan khác phục vụ khám, chữa bệnh; đẩy mạnh và quản lý chặt chẽ việc tổ chức mua sắm, đấu thầu, bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả, tránh lãng phí. Đồng thời, chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng thiếu thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế và các dịch vụ liên quan tại các cơ sở y tế thuộc quyền quản lý. Bộ Y tế cũng đề nghị UBND tỉnh, thành chỉ đạo sở y tế, đơn vị mua sắm tập trung cấp địa phương tổng hợp nhu cầu mua sắm thuốc, vật tư y tế, thiết bị y tế thuộc danh mục mua sắm tập trung cấp địa phương của các cơ sở y tế trực thuộc các bộ, ngành, doanh nghiệp đóng trên địa bàn khi các cơ sở y tế này có nhu cầu theo đúng quy định.
Theo Bộ Y tế, hiện việc xây dựng kế hoạch và tổ chức lựa chọn nhà thầu thuốc, vật tư được xây dựng theo 3 cấp: cấp quốc gia (Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc quốc gia), cấp địa phương (sở y tế) và cấp cơ sở (đơn vị, bệnh viện). Do đó, lãnh đạo Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành chỉ đạo chủ đầu tư giải quyết các vấn đề trong quá trình lựa chọn nhà thầu theo đúng thẩm quyền, không đẩy trách nhiệm cho các bộ, ngành, cơ quan cấp trên giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình lựa chọn nhà thầu thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư.
Thiếu thuốc và vật tư y tế thời gian qua đã ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng khám chữa bệnh khi người bệnh phải ra ngoài mua thuốc, vật tư hoặc chi tiền túi mua thuốc, vật tư nằm trong danh mục BHYT nhưng bệnh viện không còn. Trong nhiều văn bản liên quan vấn đề đấu thầu, mua sắm thuốc, vật tư, thiết bị y tế gần đây, lãnh đạo Bộ Y tế nhìn nhận hiện quy định của pháp luật về đấu thầu "đã được ban hành kịp thời, đầy đủ, thống nhất và đồng bộ". Lãnh đạo Bộ Y tế cho rằng tình trạng thiếu thuốc, thiết bị y tế chỉ xảy ra cục bộ, một phần lý do là các cơ sở y tế, địa phương chưa sát sao trong việc chỉ đạo bảo đảm cung ứng thuốc như thiếu chủ động trong dự trù, xác định nhu cầu, lập kế hoạch, thực hiện công tác đấu thầu, mua sắm...
Cơ quan BHXH TP HCM nhận định nhiều bệnh viện để người bệnh mua thuốc bên ngoài gây tốn kém, phiền hà. Chỉ trong 4 tháng đầu năm 2024, chi phí khám chữa bệnh BHYT tại TP HCM tăng 960 tỉ đồng. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này như: Số lượng bệnh nhân từ các tỉnh về TP HCM điều trị tăng, tăng viện phí, một số cơ sở khám, chữa bệnh mở rộng cơ sở vật chất, máy móc thiết bị...
PGS-TS-BS Nguyễn Phương Đông, nguyên Chủ nhiệm Khoa Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ Trung ương (Bệnh viện Trung ương Quân đội 108) - bác sĩ của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, xúc động khi nhắc về những kỷ niệm của mình trong thời gian chăm sóc sức khỏe cho Tổng Bí thư.
Bàn làm việc của Tổng Bí thư được đặt ngay tại phòng bệnh để ông giải quyết các công việc hàng ngày
Tổng Bí thư đã làm việc đến giờ phút cuối cùng
"Tổng Bí thư luôn ở trong trái tim chúng tôi, những người thầy thuốc... Nhiều năm chăm sóc sức khỏe cho Tổng Bí thư, tôi học được tinh thần lạc quan, vui vẻ, gần gũi với mọi người. Có những lúc rất mệt, cơn đau đến nhưng Tổng Bí thư vẫn nén lại, nở nụ cười thật tươi và ra câu đố vui"- bác sĩ Nguyễn Phương Đông nói.
Theo bác sĩ Nguyễn Phương Đông, trong cuộc sống, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn là người ân cần, quan tâm đến những người xung quanh. Đi công tác về, hoặc lâu ngày gặp lại, Tổng Bí thư đều hỏi thăm, động viên cán bộ, dường như trong tiếp xúc hàng ngày không có khoảng cách giữa nhà lãnh đạo cao nhất của Đảng, Nhà nước với cán bộ dưới quyền.
Điều mà PGS Nguyễn Phương Đông luôn ấn tượng đó là sự giản dị của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. "Tổng Bí thư là người đơn giản, không cầu kì trong trang phục. Bác thường nói thích sự đơn giản, mặc đồ cần thoải mái. Nhưng khi tiếp khách quốc tế hoặc những sự kiện quan trọng của Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư luôn cẩn thận, chỉn chu. Một điều mà cán bộ, chiến sĩ, nhân viên của Khoa luôn cảm nhận tình cảm ấm áp của Tổng Bí thư đó là sự quan tâm đối với mỗi người, không phân biệt vị trí công tác" - bác sĩ Đông kể.
Giường bệnh, nơi Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng điều trị tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
Cũng theo các cán bộ của Khoa Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ Trung ương luôn, mọi người ở đây rất ấn tượng với cường độ làm việc của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.
"Ngay cả thời gian chăm sóc sức khỏe tại bệnh viện, Tổng Bí thư luôn có lịch làm việc cụ thể. Thông thường đầu giờ buổi sáng đều có các đồng chí là Thư ký, Trợ lý, Chánh Văn phòng đến báo cáo công việc. Từ 10 cho đến 11 giờ, Tổng Bí thư đọc tài liệu, đọc báo và đọc sách. Buổi chiều từ 14 giờ 30 phút đến khoảng 16 giờ là bác đọc tài liệu. Thậm chí, đến ngày Tổng Bí thư từ trần, buổi sáng ông vẫn nghe báo cáo công việc. Tổng Bí thư đã làm việc cho đến giờ phút cuối cùng"- PGS-TS Nguyễn Phương Đông bồi hồi kể lại những giờ phút cuối bên Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.
Là một trong những người lo bữa ăn hàng ngày cho Tổng Bí thư, chị Nguyễn Thị Xoa, Khoa Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ Trung ương, chia sẻ: "Bình thường khoảng 6 giờ 30 sáng đến 7 giờ đã chuẩn bị bữa sáng cho bác rồi nhưng nay thì không còn được nấu cho bác nữa rồi. Những ngày qua, chúng tôi rất buồn vì không được chuẩn bị bữa ăn cho bác nữa".
Nơi làm việc của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại phòng bệnh
Theo chị Xoa, Tổng Bí thư ăn uống rất đơn giản, ăn theo chế độ bệnh lý. Món ăn thường là đồ rất mềm "Chúng tôi luôn muốn đổi thực đơn cho phù hợp nên đều hỏi hôm nay bác muốn ăn gì, bác chỉ cười hiền hậu: "Các cô cho tôi ăn gì cũng được". Không bao giờ bác yêu cầu. Bác thích ăn mì tôm, nhưng để đảm bảo sức khỏe chúng tôi không để bác ăn nhiều. Thậm chí, khi ăn dù thấy không ngon nhưng bác cũng nói là rất ngon và không bao giờ chê, luôn miệng khen và động viên chúng tôi" - chị Xoa xúc động.
Chị Nguyễn Thị Xoa, một trong những người nấu ăn cho Tổng Bí thư mỗi ngày
Trong câu chuyện kể về Tổng Bí thư, chị Xoa cũng như các nhân viên nấu ăn khác đều chia sẻ: "Tổng Bí thư ăn uống rất giản dị, không cầu toàn. Bác rất hiền hậu, tận tụy với công việc và gắn bó với các nhân viên ở đây như là những người thân trong gia đình".
Cán bộ, thầy thuốc học được nhiều điều từ Tổng Bí thư
Trong tâm trí của các thầy thuốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn xuất hiện với hình ảnh thật giản dị, gần gũi.
Nhiều nhân viên chia sẻ mỗi câu chuyện, từng lời nói, nụ cười của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn toát lên lòng biết ơn và trân trọng những người thầy thuốc đã luôn ở bên cạnh mình, chăm sóc sức khỏe cho mình.
Kể về những ngày Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng điều trị tại bệnh viện, Thiếu tướng GS-TS Lê Hữu Song, Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho biết trong những ngày Tổng Bí thư ở bệnh viện, ông và cán bộ thầy thuốc học được rất nhiều điều về sự giản dị, tinh thần lạc quan, ân cần, chu đáo của ông.
"Trong thời gian điều trị, Tổng Bí thư luôn giữ tinh thần lạc quan, hóm hỉnh. Có những ngày bác rất mệt nhưng vẫn tập từng bước theo hành lang, rồi đến bàn đọc sách. Bác đã truyền sang chúng tôi tinh thần dù có khó khăn cần nỗ lực vượt qua"- GS Lê Hữu Song nói.
Trong tâm trí của các thầy thuốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn hiện lên với hình ảnh thật giản dị, gần gũi. Ảnh chụp màn hình
Mỗi câu chuyện, từng lời nói, nụ cười của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn toát lên lòng biết ơn và trân trọng những người thầy thuốc đã luôn ở bên cạnh mình, chăm sóc sức khỏe cho ông.
Đảng, Nhà nước, ngành y tế đã mời các chuyên gia giỏi đến cùng hội chẩn và điều trị. Điều đọng lại trong mỗi người đó là Tổng Bí thư luôn có niềm tin tuyệt đối dành cho ngành y tế nói chung và bác sĩ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 nói riêng.
Với các hoạt động giao lưu văn nghệ như ca hát, chơi nhạc cụ, đọc sách, chương trình "Đồng hành cùng chiến binh K" lần 8 này đã mang lại những phút giây ấm áp cho người bệnh. Bệnh nhân cũng được hướng dẫn tập về thiền định, yoga, các hoạt động đố vui có thưởng và tặng những phần quà ý nghĩa.
Chương trình xoa dịu nỗi đau phần nào cho bệnh nhân ung thư
Đây là hoạt động được tổ chức định kỳ 2 tháng 1 lần với hy vọng động viên tinh thần cũng như bồi dưỡng sức khỏe cho bệnh nhân ung thư đang điều trị nội trú tại bệnh viện. Qua đó, thắp lên niềm hy vọng sống để các "chiến binh K" tiếp tục chiến đấu và chiến thắng căn bệnh ung thư.
Viết trên chuyên san khoa học The Conversation, GS Stebbing cho biết một "bí kíp" mới giúp ngăn bớt hấp thụ cồn được một số ngôi sao chia sẻ gần đây là một ngụm, thậm chí một ly dầu ô liu.
"Mặc dù có sức hấp dẫn nhưng tuyên bố này thiếu căn cứ khoa học và cần phải tiếp cận với thái độ hoài nghi" - GS Stebbing lưu ý.
Lý thuyết được đưa ra đằng sau mẹo sử dụng dầu ô liu là hàm lượng chất béo cao của nó có thể thành một lớp phủ trên niêm mạc dạ dày, làm chậm tốc độ hấp thụ rượu vào máu.
Sự hấp thụ chậm hơn này có thể giúp giảm cường độ của các triệu chứng say rượu như nôn nao, choáng váng.
Các chuyên gia cho rằng cần "tiếp cận với thái độ hoài nghi" đối với các mẹo giúp uống rượu không say - Minh họa AI: Anh Thư
Theo GS Stebbing, dù thực phẩm béo có thể làm chậm quá trình hấp thụ rượu ở một mức độ nào đó, nhưng hiệu quả của chiến thuật này vẫn còn "đáng ngờ".
Bởi lẽ, sự hấp thụ rượu chủ yếu xảy ra ở ruột non, chỉ có khoảng 20% được hấp thụ ở dạ dày. Do vậy cho dù quá trình này có chậm đi một chút ở dạ dày, thì tác động tổng thể vẫn quá nhỏ.
Ngoài ra, quá trình trao đổi chất hoặc phân hủy tự nhiên của rượu trong cơ thể gồm sự tham gia của nhiều cơ quan.
Trong đó, gan thay đổi rượu về mặt hóa học bằng bộ máy protein của chính nó và là nguyên nhân chính gây ra các triệu chứng như mất nước, đau đầu, buồn nôn. Dầu ô liu không thể can thiệp gì vào công đoạn này.
Chưa kể, có một thực tế là dù chỉ một ngụm dầu ô liu cũng vô cùng "khó nuốt".
Các chuyên gia cho rằng để giảm bớt tình trạng khó chịu vì say rượu, tốt nhất vẫn nên tập trung vào 4 giải pháp "truyền thống":
Thứ nhất, mất nước là nguyên nhân chính gây ra các triệu chứng nôn nao, khó chịu. Bia, rượu lại là thức uống lợi tiểu, uống chúng chỉ làm bạn mất nước trầm trọng hơn.
Vì vậy, uống nước trước, trong và sau khi uống rượu sẽ giúp bạn tránh bớt nhiều triệu chứng khó chịu.
Thứ hai, ăn một bữa ăn bổ dưỡng trước khi uống rượu có thể làm chậm quá trình hấp thụ rượu.
Thực phẩm giàu protein, chất béo và carbohydrate phức hợp có thể cung cấp một cách thức cân bằng hơn để giảm thiểu tác động của rượu, chứ không phải một ly dầu.
Thứ ba, sau khi uống rượu hãy tiêu thụ thực phẩm và đồ uống bổ sung chất điện giải đã mất và cung cấp các chất dinh dưỡng thiết yếu có thể giúp cơ thể phục hồi, ví dụ đồ uống thể thao, trái cây và rau quả.
Thứ tư, quan trọng nhất: Nếu không muốn say rượu đến mức chóng mặt, buồn nôn, nhức đầu kéo dài, hãy uống vừa phải theo tửu lượng của bạn.
Một nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí khoa học Nutrients cho thấy việc bổ sung đầy đủ vi khuẩn có lợi Bifidobacteria và chất xơ trong bữa ăn có thể là chìa khóa để đẩy lùi tình trạng béo phì và mỡ nội tạng, thông qua việc tăng cường đốt calo khi nghỉ ngơi.
Theo nhóm tác giả đến từ nhiều phòng thí nghiệm ở Osaka và Tokyo (Nhật Bản), tiêu hao năng lượng khi nghỉ ngơi chiếm tới 60% lượng năng lượng mà một người tiêu hao mỗi ngày.
Trong khi đó, hoạt động thể chất chiếm khoảng 30%, sinh nhiệt do ăn uống chiếm khoảng 10%.
Chế độ ăn giàu chất xơ và men vi sinh giúp đốt calo hiệu quả kể cả khi nghỉ ngơi - Ảnh AI: Thu Anh
Tăng cường hoạt động thể chất được biết đến là chiến lược giảm béo hiệu quả, không chỉ tiêu hao năng lượng ngay lúc tập mà còn có thể góp phần tăng tốc độ đốt calo ngay cả khi nghỉ ngơi nếu được duy trì đều đặn, do cải thiện quá trình chuyển hóa.
Tuy vậy, một thực tế cần xét đến là những người béo phì, bị mỡ nội tạng nhiều vốn là người ít vận động và không phải ai cũng làm tốt lời khuyến nghị tăng cường vận động.
Vì vậy, các nhà khoa học tìm kiếm một giải pháp để hành động này thêm phần dễ dàng, thông qua chế độ ăn.
Tiêu hao năng lượng khi nghỉ ngơi chủ yếu bởi hoạt động hô hấp, hoạt động nội tạng và duy trì nhiệt độ cơ thể - thông qua hoạt động của mô mỡ nâu (BAT).
Khác với mỡ trắng tích trữ năng lượng, BAT đốt calo để tạo nhiệt. Tập thể dục là một phương án tốt để kích thích BAT hoạt động siêng năng hơn, tăng cường đốt calo cả ngày.
Ngoài ra, tác động tích cực của axit béo chuỗi ngắn (SCFA) lên hoạt động BAT và chi tiêu năng lượng đã thu hút sự chú ý.
SCFA được sản xuất trong ruột và là nguồn năng lượng chính của tế bào ruột kết. Nhiều SCFA cũng làm tăng cảm giác no, giảm cảm giác thèm ăn và từ đó hỗ trợ kiểm soát cân nặng.
Trong nghiên cứu mới, các tình nguyện viên được bổ sung Bifidobacteria và chất xơ thông qua một loại sữa cho thấy sự gia tăng SCFA giúp tăng tiêu hao năng lượng, hơn nữa còn ức chế sự tích tụ chất béo quanh nội tạng, tăng cường bài tiết chất béo qua đường ruột.
Đây là một phát hiện thú vị bởi béo phì ngày nay đã trở thành gánh nặng y tế lớn trên toàn thế giới.
Một thống kê gần đây cho thấy thừa cân béo phì đã gây ra khoảng 5 triệu ca tử vong vào năm 2019, liên quan đến các bệnh mà tình trạng này thúc đẩy như tim mạch, tiểu đường, ung thư, thần kinh, bệnh hô hấp mạn tính...
Trong khi đó, mỡ nội tạng - thường đi kèm với béo phì, tích tụ xung quanh các cơ quan nội tạng trong khoang bụng, bao gồm gan, dạ dày, ruột và thận - tiết ra các hormone và chất gây viêm và cũng thúc đẩy các căn bệnh nguy hiểm nói trên.
Việc bổ sung Bifidobacteria và chất xơ lại không quá khó khăn và không nhất thiết phải cần đến thực phẩm bổ sung đặc biệt.
Nhóm vi khuẩn Bifidobacteria, một loại men vi sinh, có thể tìm thấy trong các thực phẩm lên men tự nhiên: Sữa chua, chao, dưa cải, bắp cải muối chua, kim chi, trà kombucha...
Trong khi đó, ăn nhiều rau củ quả, ăn trái cây theo cách tự nhiên thay vì nước ép, dùng ngũ cốc nguyên cám (như gạo lứt, bánh mì nâu, yến mạch...) thay cho ngũ cốc tinh chế... là cách để nạp đủ chất xơ.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP HCM (HCDC) vừa phối hợp với một số bệnh viện chuyên khoa trên địa bàn TP HCM thực hiện khảo sát mô hình bệnh tật học sinh các cấp, thuộc Đề án phát triển y tế cộng đồng giai đoạn 2021-2030. Khảo sát thực hiện ở gần 1.300 trẻ từ mầm non đến THPT trên địa bàn thành phố, kết quả cho thấy 54% trẻ mắc tật khúc xạ, còn lại là các bệnh lý khác.
Gây khó khăn trong sinh hoạt, học tập
Thực tế, tại Bệnh viện Mắt TP HCM mỗi ngày tiếp nhận hàng ngàn người đến khám. Trong đó, nhiều trẻ được phát hiện mắc tật khúc xạ.
Bác sĩ chuyên khoa II Lê Thị Kim Chi, Phó trưởng Khoa Khúc xạ Bệnh viện Mắt TP HCM, cho biết số lượng người mắc các tật khúc xạ do sử dụng thiết bị điện tử đang gia tăng. Số lượng trẻ được phát hiện cận thị cũng tăng lên một phần do phụ huynh ngày càng quan tâm đến sức khỏe mắt của con em mình và đưa đi khám sớm. Ngoài ra, các trường học cũng tổ chức những đợt kiểm tra thị lực hằng năm, giúp phát hiện sớm và đưa trẻ đi khám khi cần thiết. Theo bác sĩ Chi, tật khúc xạ gồm cận thị, viễn thị và loạn thị, bệnh gây giảm thị lực. Nếu tật khúc xạ càng nặng (độ cận cao), mắt càng yếu khiến trục nhãn cầu dài dễ dẫn đến các bệnh lý liên quan võng mạc, thần kinh mắt.
Trẻ được bác sĩ Bệnh viện Mắt TP HCM tầm soát khám mắt tại trường học. Ảnh: PHƯỢNG LINH
Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thị Bạch Tuyết - chuyên khoa mắt, Khoa Liên chuyên khoa Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TP HCM) - cho biết có 2 nguyên nhân chính gây ra các tật khúc xạ là di truyền và môi trường. Trong đó, yếu tố di truyền chiếm tỉ lệ không nhiều, thường gặp ở trẻ có cha mẹ mắc tật khúc xạ. Bố mẹ bị cận dưới 4 độ khả năng di truyền sang con khoảng 10%, bị cận từ 6 độ trở lên khả năng di truyền sang con lên tới trên 90%. Còn lại bệnh do yếu tố môi trường, thói quen sinh hoạt không hợp lý.
Bác sĩ Tuyết cũng nhấn mạnh giảm thị lực do tật khúc xạ không được điều trị sẽ gây khó khăn trong học tập và sinh hoạt của trẻ. Ngoài ra, tật khúc xạ có thể dẫn đến nhiều biến chứng như: nhược thị, lác, thoái hóa hắc võng mạc, bong võng mạc…, thậm chí gây mù lòa.
Các dấu hiệu nhận biết
Theo bác sĩ Tuyết, để nhận biết trẻ bị tật khúc xạ, phụ huynh nên chú ý các dấu hiệu sau: trẻ thường xuyên nheo mắt, vẹo cổ hoặc nghiêng đầu khi nhìn; không nhìn rõ chữ viết trên bảng, viết sai hoặc viết lệch hàng; điều tiết của mắt trẻ bị rối loạn dẫn đến đau đầu, nhức mắt và chảy nước mắt. Nếu xuất hiện những dấu hiệu trên, cần nên đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa để được được thăm khám kịp thời.
Theo bác sĩ Chi, trẻ thường không nhận biết được mắt mờ và các bệnh lý tật khúc xạ sớm, do vậy, việc tầm soát sớm là rất quan trọng. Để phát hiện tật khúc xạ ở mắt, bác sĩ Chi khuyến khích cha mẹ nên đưa trẻ đi khám định kỳ 6 tháng/lần để can thiệp sớm, tránh tình trạng nặng hơn.
Hiện nay, Việt Nam và thế giới đang nỗ lực giảm sự tiến triển của cận thị và ngăn ngừa khả năng mắc tật khúc xạ. Tại bệnh viện cũng đang chuẩn bị triển khai chương trình kiểm soát cận thị, trong đó bệnh nhi sẽ được sử dụng thuốc điều tiết để kiểm soát cận thị, cùng với nhiều phương pháp khác như sử dụng kính nhằm làm giảm tốc độ tiến triển của cận thị.
Đối với nhà trường, các bác sĩ cho rằng cần bảo đảm phòng học đủ ánh sáng, bàn ghế đúng chuẩn, tổ chức các chương trình tầm soát thị lực học đường để phát hiện sớm các tật khúc xạ.
Cho trẻ vận động nhiều hơn
"Khi phụ huynh nhận thấy con bị cận thị, họ thường quan tâm liệu có cách nào để chữa hết cận thị hay không. Thực tế, cận thị không thể chữa khỏi hoàn toàn, chỉ có thể đeo kính để điều chỉnh. Nhiều trẻ tăng độ nhanh và chương trình kiểm soát cận thị sẽ giúp kiểm soát việc này" - bác sĩ Chi lưu ý. Các bác sĩ cũng khuyến cáo cha mẹ nên hạn chế thời gian trẻ tiếp xúc với điện thoại và thiết bị điện tử; ăn uống đầy đủ dưỡng chất, đặc biệt là thực phẩm giàu vitamin A; khuyến khích trẻ hoạt động thể chất nhiều hơn...
Trong một nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí eClinicalMedicine (thuộc tạp chí y học The Lancet), nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi TS Abidemi Otaiku từ Đại học Brimingham (Anh) cảnh báo việc thường xuyên gặp ác mộng trong độ tuổi trung niên hoặc lớn hơn có thể liên quan đến nguy cơ cao mắc chứng mất trí nhớ trong tương lai.
Các tác giả đã phân tích dữ liệu của hơn 600 người trong độ tuổi 35 - 64 và 2.600 người trong độ tuổi từ 79 trở lên. Tất cả những người tham gia đều không mắc chứng mất trí khi bắt đầu nghiên cứu và được theo dõi trung bình 9 năm đối với nhóm tuổi trung niên và 5 năm đối với nhóm người cao tuổi.
Những cơn ác mộng khiến bạn giật mình thức tỉnh hoặc ngủ không ngon mỗi đêm có thể liên quan đến nguy cơ mất trí nhớ cao. Ảnh minh họa AI: ANH THƯ
Nam giới bị ảnh hưởng mạnh mẽ hơn cả: Những người đàn ông lớn tuổi gặp ác mộng mỗi tuần có khả năng mắc chứng mất trí nhớ cao gấp 5 lần so với những người cùng tuổi không gặp ác mộng. Ở cùng độ tuổi, nguy cơ chỉ tăng 41% với những phụ nữ hay gặp ác mộng. Một mô hình tương tự được chỉ ra khi xem xét lứa tuổi trung niên. "Kết quả này cho thấy việc gặp ác mộng thường xuyên có thể là một trong những dấu hiệu sớm nhất của chứng mất trí nhớ, có thể xảy ra nhiều năm hoặc thậm chí nhiều thập kỷ trước khi phát triển các vấn đề về trí nhớ và tư duy. Ngoài ra, việc thường xuyên gặp ác mộng và ác mộng cũng có thể là nguyên nhân gây ra chứng mất trí" - TS Otaiku viết trong bài tóm tắt trên The Conversation.
TS Otaiku cũng lưu ý ác mộng tái diễn vẫn có thể điều trị và điều này đã được chứng minh là có thể làm giảm sự tích tụ của các protein bất thường liên quan đến bệnh Alzheimer - bệnh phổ biến nhất trong nhóm bệnh mất trí nhớ.
Dự thảo nghị định đào tạo chuyên khoa sâu do Cục Khoa học công nghệ và đào tạo (Bộ Y tế) là đầu mối soạn thảo đang gây tranh cãi, nhất là trong lĩnh vực răng hàm mặt.
Theo đó, tại điều 10 có đề xuất: Đối tượng đào tạo bác sĩ chuyên khoa: Người đã có bằng bác sĩ chuyên khoa hoặc bác sĩ đa khoa; người đã có bằng bác sĩ răng hàm mặt; người đã có bằng bác sĩ y học cổ truyền; người đã có bằng bác sĩ y học dự phòng.
Nội dung tại dự thảo Nghị định "Quy định về đào tạo chuyên khoa sâu đặc thù trong lĩnh vực y tế"
Điều 33 dự thảo nghị định cũng nêu: Đối tượng đào tạo cấp chứng chỉ chuyên khoa cơ bản: Đối tượng quy định tại điều 10, điều 11; có giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh.
Theo dự thảo này, đào tạo để cấp chứng chỉ chuyên khoa cơ bản là loại hình đào tạo cho người đã được cấp văn bằng bác sĩ, dược sĩ, cử nhân đã có giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh để bổ sung phạm vi hành nghề theo quy định.
Trước đề xuất này, nhiều chuyên gia trong lĩnh vực răng hàm mặt cho biết một số quy định được đề xuất tại dự thảo nghị định trên có thể là nguy cơ khiến các bác sĩ không đạt trình độ chuyên môn của chuyên khoa sâu, không đúng chuyên khoa đã học bậc đại học nếu chỉ sau các khóa đào tạo ngắn ngày.
Sau khi dự thảo ban hành, các bác sĩ, chuyên gia đầu ngành về răng hàm mặt đã cùng ký văn bản gửi lên Bộ Y tế nêu quan điểm cho rằng đào tạo cấp chứng chỉ chuyên khoa cơ bản với chuyên khoa răng hàm mặt là không phù hợp với đào tạo sau đại học; đề nghị không cấp chứng chỉ chuyên khoa cơ bản với ngành răng hàm mặt.
"Với đào tạo cấp chứng chỉ chuyên khoa cơ bản, dự thảo cần nêu rõ là "bác sĩ chuyên khoa" đúng ngành học đã được đào tạo bậc đại học"- văn bản nêu.
Sinh viên trường ĐH Y Hà Nội đang thực hành trên hàm lợn. Ảnh: Viện Đào Tạo Răng Hàm Mặt
Tại văn bản góp ý mới đây, Trường ĐH Y Hà Nội đề nghị cần quy định rõ về điều kiện học chứng chỉ. "Điều 11 dự thảo nghị định cần quy định rõ: Đào tạo bác sĩ chuyên khoa theo đúng ngành đã được đào tạo ở bậc đại học. Bác sĩ chuyên khoa sâu của răng hàm mặt đầu vào phải là bác sĩ răng hàm mặt.
"Dự thảo trên cần thể hiện rõ ràng các quy định với tiêu chí đảm bảo chất lượng đầu ra khi các bác sĩ hành nghề theo chuyên khoa, không thể bác sĩ y học cổ truyền sau 9 tháng là được hành nghề về răng hàm mặt"- một giảng viên trường ĐH Y Hà Nội nêu quan điểm.
Hạn chế phạm vi hành nghề khi cấp chứng chỉ
Thông tin về nội dung này, trả lời báo chí, ông Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học công nghệ và đào tạo (Bộ Y tế), cho biết việc xây dựng các văn bản đảm bảo các nguyên tắc cơ bản về chất lượng nhân lực, tuân thủ các quy định hiện hành, đồng thời đảm bảo các yêu cầu đặc thù ngành y tế; phù hợp hội nhập quốc tế.
Theo ông Quang, với đề xuất trong dự thảo nghị định trên, các khóa học ngắn chú trọng thực hành, có thể từ 6 tháng, tùy chuyên khoa. Các bác sĩ sau khóa học chuyên khoa cơ bản, chỉ hành nghề tại y tế cơ sở, như tuyến huyện.
Giấy phép hành nghề với bác sĩ sau khóa học chuyên khoa cơ bản, ngắn hạn sẽ khống chế phạm vi hành nghề. Ví dụ như bác sĩ chuyên khoa cơ bản về răng hàm mặt chỉ xử trí cơ bản như: Nhổ răng sữa, khám sàng lọc bệnh răng miệng; hay ngoại chung thì chỉ hành nghề đúng phạm vi chứ không được thực hiện các ca mổ chuyên khoa sâu, quá khả năng chuyên môn.
Bác sĩ răng hàm mặt thực hiện phẫu thuật ca bệnh
Tuy nhiên, với ý kiến này, nhiều giảng viên đào tạo lĩnh vực răng hàm mặt nêu quan điểm: Một bác sĩ đa khoa sau khi đào tạo 6 năm, rồi học thêm 9 tháng răng hàm mặt, nhưng hành nghề răng hàm mặt lại chỉ cho nhổ răng sữa và khám bệnh cũng là tổn thất cho nguồn lực đào tạo.
Hơn nữa, theo các chuyên gia, nếu khi cấp chứng chỉ hành nghề lại thu hẹp phạm vi hoạt động của bác sĩ thì đơn vị nào sẽ quản lý phạm vi hành nghề. Đặc biệt, làm thế nào để biết người dân biết được bác sĩ chỉ được cấp chứng chỉ trong phạm vi hoạt động nhất định.
Trước đó, nhiều thông tin phản ánh một số trường đại học tuyển sinh các khóa đào tạo ngắn hạn, từ 3 - 6 - 9 tháng, tùy chuyên khoa. Trong đó, chuyên khoa răng hàm mặt cơ bản là 9 tháng, mức học phí 27 triệu đồng/học viên (quy mô lớp 20 - 40 học viên).
Nghiên cứu dẫn đầu bởi Bệnh viện Brigham and Women's (Mỹ) đã phân tích các kiểu ngủ của hơn 84.000 người trong vòng 7 đêm, sau đó theo dõi họ trong vòng 7,5 năm để xem xét mối liên hệ chi tiết giữa giấc ngủ và bệnh tiểu đường type 2.
Lên giường cùng một giờ và đặt đồng hồ báo thức vào giờ cố định là thói quen tốt - Ảnh AI: Anh Thư
Theo bài công bố trên tạp chí y học Diabetes Care, công trình được thực hiện trong bối cảnh bệnh tiểu đường type 2 đang ảnh hưởng đến nửa tỉ người trên toàn thế giới và là một trong 10 nguyên nhân hàng đầu gây tử vong, tàn tật.
Số người mắc bệnh này dự kiến sẽ tăng gấp đôi, lên 1,3 tỉ vào năm 2050.
Trong khi đó, nguyên nhân gây ra bệnh này chủ yếu do lối sống. Chế độ ăn và thói quen vận động là 2 yếu tố được quan tâm nhất. Nhưng nghiên cứu mới chỉ ra kiểu ngủ quan trọng không kém.
Sau 7,5 năm theo dõi, các tác giả nhận thấy những người có giấc ngủ không đều - với thời gian ngủ hằng ngày dao động trên 60 phút - có nguy cơ mắc tiểu đường type 2 cao hơn đến 34% so với những người ngủ đúng giờ, dậy đúng giờ.
Đặc biệt, ngủ không đều kết hợp với ngủ quá nhiều khiến nguy cơ càng tăng cao.
Nghiên cứu chưa tìm hiểu sâu lý do việc ngủ "tùy hứng" ảnh hưởng đến bệnh tiểu đường nhưng một số nghiên cứu trước đó chỉ ra thói quen không tốt này ảnh hưởng đến nhịp sinh học.
Điều này không chỉ khiến bạn cảm thấy kém tỉnh táo hơn vào buổi sáng mà còn tác động đến nhiều quá trình khác nhau của cơ thể. Vì vậy, quá trình chuyển hóa có thể cũng bị ảnh hưởng.
Các bác sĩ thường khuyên rằng cách ngủ tốt nhất là ngoài việc vừa đủ về mặt thời gian còn nên có lịch trình ổn định: Hãy cố gắng bước lên giường vào cùng một giờ mỗi đêm và thức dậy vào cùng một giờ mỗi buổi sáng.
Sau ca tử vong do bạch hầu, nhiều người đổ xô tiêm vắc-xin phòng bệnh gây nên hiện tượng khan hiếm vắc-xin, đặc biệt khu vực TP HCM.
Nhiều nơi "cháy hàng"
Tâm lý lo lắng này cũng xảy ra tại nhiều địa phương trên cả nước, nhiều người dân đã đến các cơ sở tiêm chủng để tiêm vắc-xin ngừa bệnh bạch hầu. Chỉ riêng tại Viện Pasteur TP HCM, sau khi xảy ra ca tử vong ở Nghệ An do bạch hầu, rất đông người tìm đến để chích ngừa. Lâu nay, nơi đây chỉ khoảng từ 10-12 trường hợp đến tiêm vắc-xin ngừa bạch hầu mỗi ngày thì gần đây chỉ sau 3 ngày, con số này đã tăng lên 100-120 trường hợp/ngày. Sự gia tăng đột biến khiến số vắc-xin dự phòng hết sớm hơn so với dự kiến.
Tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TP HCM) gần đây, số lượng phụ huynh đưa con đến khám sức khỏe để được tư vấn tiêm ngừa vắc-xin bạch hầu cũng tăng hơn trước. Khi kiểm tra sổ tiêm chủng, đa số các bé đều bảo đảm đã được tiêm ngừa bệnh. Thậm chí, theo ghi nhận tại 1 đơn vị tiêm chủng tư nhân trên địa bàn TP HCM, lượng người đến tiêm ngừa vắc-xin bạch hầu trong những ngày qua tăng hơn 100%, "vượt đỉnh" chưa từng có.
TS-BS Huỳnh Trung Triệu, Phó trưởng Khoa Cấp cứu hồi sức - chống độc trẻ em - Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP HCM, cho biết việc tiêm vắc-xin phòng bệnh là cực kỳ quan trọng, đặc biệt với những bệnh nguy hiểm như bạch hầu. Tuy nhiên, việc đợi đến khi có ca bệnh xuất hiện rồi mới đổ xô đi tiêm chủng là không nên. Điều này vừa khiến bản thân người đi tiêm không được đáp ứng sinh tâm lý bực bội mà còn khiến hệ thống dự phòng quá tải vì lượng tiêm đông bất thường. Phòng bệnh là việc làm suốt đời, trong đó có bệnh bạch hầu. Bệnh này ở nước ta hiện ở mức thấp, người bệnh chủ yếu là vùng sâu, vùng xa, nơi có tỉ lệ tiêm chủng thấp, chưa được chủng ngừa. Đặc biệt, bệnh bạch hầu có thể điều trị bằng kháng sinh, kháng độc tố và hệ thống y tế có thể kiểm soát được các ca bệnh. "Không nên chờ đợi đến khi có dịch bệnh xảy ra mới đến tiêm ngừa phòng bệnh mà thay vào đó mỗi người cần có ý thức chủ động tiêm phòng từ sớm và duy trì tiêm chủng đều đặn" - bác sĩ Triệu khuyến cáo.
Người dân tiêm vắc-xin phòng bệnh
Theo PGS-TS-BS Đỗ Văn Dũng, Trưởng Khoa Y tế công cộng Trường ĐH Y Dược TP HCM, ở nước ta, chương trình tiêm chủng mở rộng đã được thực hiện có hiệu quả nên đa số mọi người đều có miễn dịch. Bên cạnh đó, hiện nay đã có vắc-xin phòng ngừa, có kháng sinh điều trị giúp giảm biến chứng nặng của bạch hầu, giảm nguy cơ lây lan. "Bạch hầu không còn là bệnh đáng sợ và nguy cơ lây lan thành dịch sẽ rất thấp nếu chúng ta thực hiện các biện pháp kiểm soát ổ dịch tốt" - bác sĩ Dũng cho biết.
Liên hệ cơ sở y tế là tốt nhất
Theo bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thị Thanh Thùy, Phó trưởng Khoa Sức khỏe trẻ em - Bệnh viện Nhi Đồng 2, vắc-xin bạch hầu là vắc-xin phối hợp với các loại vắc-xin khác như "3 trong 1" (bạch hầu, ho gà, uốn ván); "4 trong 1" (bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt); "5 trong 1" (bạch hầu, uốn ván, ho gà, viêm gan B, Hib); "6 trong 1" (bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B, Hib, bại liệt). Tại bệnh viện tiếp nhận trẻ đến tiêm từ 6 tuần tuổi, sau đó tiêm mũi nhắc khi trẻ 16-18 tháng, đến 4 - 6 tuổi trẻ sẽ được tiêm thêm một mũi nữa. Khi trưởng thành từ 5-10 năm tiêm nhắc một lần.
Bác sĩ Huỳnh Trung Triệu nhấn mạnh thêm các bệnh truyền nhiễm hầu hết đều dễ lây lan. Tuy nhiên, với bệnh bạch hầu khi tiếp xúc gần (dưới 1 m), người bệnh liên tục ho, hắt hơi mới có nguy cơ lây bệnh. Hiện nay đang có các dịch bệnh khác như sởi, tay chân miệng, sốt xuất huyết... nên người dân chớ chủ quan. Đặc biệt là bệnh uốn ván. Bệnh này có tỉ lệ tử vong cao, biến chứng nặng nề nên cũng cần tiêm phòng đồng thời với các bệnh truyền nhiễm khác chứ không riêng gì về bệnh bạch hầu. Tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới (TP HCM) mỗi năm tiếp nhận gần 500 ca uốn ván.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP HCM khuyến cáo bên cạnh có vắc-xin phòng bệnh và thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh bạch hầu nhưng người dân cũng cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa. Cụ thể như: thường xuyên rửa tay bằng xà phòng; che miệng khi ho hoặc hắt hơi; giữ vệ sinh thân thể, mũi, họng hằng ngày; hạn chế tiếp xúc với người mắc, nghi ngờ mắc bệnh. Bên cạnh đó, thực hiện tốt vệ sinh nhà ở, nhà trẻ, lớp học thông thoáng, sạch sẽ và có đủ ánh sáng; bảo đảm vệ sinh ăn chín uống sôi. Khi có dấu hiệu mắc bệnh, nghi ngờ mắc bệnh phải thông báo ngay cho cơ quan y tế để được cách ly, khám, xét nghiệm và điều trị kịp thời.
Để tránh tâm lý hoang mang và tiếp nhận thông tin sai lệch từ các phương tiện thông tin không chính thống, các bác sĩ khuyến cáo người dân không nên tự ý tiêm vắc-xin chứa thành phần bạch hầu khi chưa có hướng dẫn và khuyến cáo cụ thể từ cơ quan y tế trong vùng có dịch. Trong trường hợp cần thiết, hãy liên hệ với các cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn về các biện pháp phòng bệnh. Điều này giúp bảo đảm tiêm chủng đúng đối tượng, đúng liều và đúng thời điểm, bảo đảm an toàn và hiệu quả trong việc phòng bệnh.
Nằm trong tầm kiểm soát
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), tại Việt Nam, tỉ lệ mắc bệnh bạch hầu hiện ở mức thấp và hệ thống y tế có thể kiểm soát được các ca bệnh. Hiện nay, vắc-xin bạch hầu - ho gà - uốn ván còn được Hội Y học Dự phòng Việt Nam cũng như WHO và CDC Mỹ khuyến cáo tiêm cho phụ nữ đang mang thai từ 27 đến 36 tuần thai. Bên cạnh đó, một số đối tượng cần ưu tiên tiêm chủng gồm: Trẻ nhỏ, trẻ sơ sinh; phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ; người lớn tuổi và người chưa tiêm vắc-xin.
Bệnh nhân là ông S.D.J. (58 tuổi, quốc tịch Hàn Quốc), nhập viện vào giờ thứ 3 lúc khởi phát trong tình trạng nguy kịch, liệt hoàn toàn nửa người bên trái, nói khó, méo miệng, huyết áp cao.
Các bác sĩ kích hoạt khẩn cấp quy trình cấp cứu. Qua kiểm tra cho thấy bệnh nhân bị nhồi máu não cấp, mạch máu não bị tắc hoàn toàn bởi cục máu đông. Sau 1 giờ cho sử dụng thuốc tiêu sợi huyết, sức khỏe bệnh nhân đã cải thiện tốt. Hiện ông J. có thể cử động được tay chân bên trái, tự ngồi được và nói chuyện lưu loát.
Người đàn ông nước ngoài được cứu sống
Người đàn ông Hàn Quốc này bị cao huyết áp nhưng không đi khám bệnh định kỳ. Bác sĩ cảnh báo tăng huyết áp là bệnh lý nguy cơ hàng đầu gây bệnh đột quỵ. Tai biến này khiến người bệnh chẳng những nguy cơ tử vong cao mà còn đối mặt với các di chứng thần kinh, vận động… nếu may mắn vượt qua nguy kịch.
Nhóm nghiên cứu từ Đại học Murcia, Viện nghiên cứu y sinh Murcia, Bệnh viện Lâm sàng Đại học Virgen de la Arrixaca, Đại học Miguel Hernández và Viện Salud Carlos III (Tây Ban Nha) chỉ ra rằng cà phê có thể là cách để phụ nữ phòng ngừa hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).
Uống 1-2 tách cà phê mỗi ngày có thể giúp phụ nữ ngăn ngừa hoặc giảm mức độ các triệu chứng do PCOS gây ra - Ảnh AI: Anh Thư
Theo bài công bố trên tạp chí y học Nutrients, các thống kê cho thấy tỉ lệ phụ nữ trong độ tuổi sinh sản phải đối diện với PCOS lên tới 15%, đang có xu hướng gia tăng theo thống kê ở một số nước phương Tây.
Phụ nữ bị PCOS sẽ phải đối diện với tình trạng rối loạn nội tiết, dẫn đến rối loạn kinh nguyệt, khó mang thai...
Chưa kể, hội chứng này còn có thể dẫn đến các rối loạn tâm lý và chuyển hóa, chẳng hạn như bệnh tim mạch, tiểu đường loại 2, béo phì, rối loạn ăn uống, lo âu, trầm cảm...
Gần đây, một nghiên cứu từ Anh đã báo cáo rằng 26% bệnh nhân PCOS ở nước này mắc bệnh tiểu đường.
Nguyên dân gây PCOS bao gồm sự tổng hợp của các yếu tố từ di truyền đến môi trường, trong đó chế độ ăn uống kém và lối sống ít vận động đóng một vai trò không nhỏ.
Các tác giả đã đưa 126 bệnh nhân được chẩn đoán mắc PCOS và 159 người đối chứng vào nghiên cứu mới.
Họ nhận thấy những người có thói quen uống ít nhất 1 tách cà phê mỗi ngày giảm được nguy cơ mắc PCOS.
Ngoài ra, với những người đã bị PCOS, uống 2 tách cà phê mỗi ngày giúp giảm tới 70% các triệu chứng khó chịu.
Về mặt cơ chế, vai trò bảo vệ này của cà phê được cho là do tác động của nó lên quá trình chuyển hóa các hormone sinh dục như testosterone trong huyết tương.
Trước đó, một số nghiên cứu cũng chỉ ra cà phê có thể hỗ trợ những phụ nữ mắc PCOS đã bị tiểu đường hoặc có nguy cơ cao, bởi cải thiện độ nhạy insulin.
Cà phê cũng là thức uống giàu các hợp chất hoạt tính sinh học, được chứng minh là giúp cải thiện cơ chế chuyển hóa, phòng ngừa nhiều bệnh, từ tim mạch, ung thư cho đến giảm trầm cảm.
Theo các tác giả, cần có thêm các nghiên cứu để xác nhận những quan sát này và đảm bảo việc xây dựng một biện pháp can thiệp dựa trên cà phê an toàn và hiệu quả cho bệnh nhân PCOS.
Bệnh Nhiệt đới Trung ương (Hà Nội) vừa tiếp nhận bệnh nhân nam 52 tuổi (ở Thanh Hóa), chuyển đến cấp cứu trong tình trạng sốt cao, phát ban trên da. Gần 2 tuần trước đó, người đàn ông này mua một chiếc thủ lợn ở chợ về chế biến các món ăn, mời bạn bè.
Nam bệnh nhân cấp cứu trong tình trạng nguy kịch. Ảnh: Đặng Thanh
Sau một ngày, bệnh nhân xuất hiện sốt cao, nổi ban xuất huyết trên da. Người nhà đưa ông vào một cơ sở y tế khám và chuyển đến bệnh viện đa khoa tỉnh trong tình trạng sốt cao, rối loạn ý thức, tụt huyết áp.
Bệnh nhân được đặt nội khí quản thở máy, lọc máu và hồi sức tích cực trong một tuần nhưng tình trạng không cải thiện, tiến triển suy đa tạng và rối loạn đông máu nặng. Kết quả cấy máu cho thấy ông nhiễm liên cầu khuẩn lợn (vi khuẩn Streptococcus suis).
Bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng thở máy, duy trì thuốc vận mạch liều cao, nhiều mảng xuất huyết trên da, xuất huyết tiêu hóa, vô niệu. Bác sĩ chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết có sốc do liên cầu lợn, viêm phổi, theo dõi xơ gan.
Bác sĩ Phan Văn Mạnh, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết tình trạng nhiễm khuẩn huyết của bệnh nhân tiến triển rất nhanh và gây ra nhiều hậu quả nặng nề như: rối loạn đông máu, suy đa tạng kéo dài.
Bệnh liên cầu khuẩn lợn có thể gặp ở người khỏe mạnh và gặp nhiều hơn ở bệnh nhân lạm dụng rượu. Ngoài ra, những người có tình trạng suy giảm miễn dịch, nhiều bệnh lý nền, tuổi cao, bệnh thường diễn biến nặng.
Trước đó ít ngày, bệnh viện này cũng cấp cứu một nam bệnh nhân 58 tuổi (ở Phú Thọ), nhập viện vì sốt cao, đau đầu, nôn nhiều, tiếp xúc chậm, giảm thính lực, nổi ban xuất huyết lấm tấm. 10 ngày trước khi có biểu hiện bất thường ông từng ăn lòng lợn. Người bệnh được xác định mắc viêm màng não do liên cầu khuẩn lợn
Bệnh liên cầu khuẩn lợn hiện chưa có vắc-xin dự phòng nên bác sĩ khuyến cáo việc ăn chín uống sôi rất quan trọng. Tuyệt đối không ăn lợn chết, lợn bệnh, không ăn các chế phẩm từ lợn chưa được nấu chín, nhất là tiết canh.
Ngày 18-7, Sở Y tế TP HCM cho biết đơn vị này đang làm rõ thông tin quảng cáo giảm béo bằng cấy vi sợi sinh học Insulin của một cơ sở đăng ký hành nghề chăm sóc da trên địa bàn quận 10, TP HCM.
Sở Y tế TP HCM khẳng định việc quảng cáo dịch vụ cấy vi sợi sinh học Insulin để giảm béo của phòng khám là trái phép và hoàn toàn không có căn cứ khoa học
Theo đó, tổ công tác đặc biệt sở vừa phát hiện trên kênh Youtube có tên tài khoản "Vesta Center" đăng tải các clip giới thiệu công nghệ giảm béo bằng cấy vi sợi sinh học Insulin. Đáng chú ý, clip quảng cáo này có biểu tượng của HTV7 trong chuyên mục "Nhịp sống trẻ".
Sở Y tế còn ghi nhận trên trang mạng xã hội Facebook còn có các poster, standee có nội dung vi sợi sinh học Insulin - top 1 công nghệ hủy mỡ không xâm lấn – chuyển giao độc quyền từ Tây ban Nha…
Ngay sau đó, Thanh tra Sở Y tế đã xác minh, kiểm tra cơ sở trên tại địa chỉ số K8 Bis đường Bửu Long, phường 15, quận 10, TP HCM. Thời điểm kiểm tra, đoàn ghi nhận bên ngoài có biển hiệu Vesta Center được đăng ký hoạt động bởi Chi nhánh Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại Olympus Việt Nam. Không chỉ vậy, tại địa chỉ này có phòng khám chuyên khoa da liễu do Sở Y tế cấp giấy phép hoạt động.
Sở Y tế cho biết qua kiểm tra ghi nhận cơ sở này hoạt động tương tự "mô hình" cung cấp dịch vụ giảm béo của các cơ sở kinh doanh đã từng được Sở Y tế kiểm tra và xử lý trước đây. Cụ thể, bên cạnh đăng ký ngành nghề kinh doanh hoạt động phòng khám chuyên khoa da liễu, Công ty này còn đăng ký ngành nghề chăm sóc da (loại hình không cần ngành y tế thẩm định, cấp phép); có sử dụng các máy laser CO2, máy IPL... trong điều trị các bệnh lý về da, nhưng thực tế dùng cho dịch vụ giảm béo bằng công nghệ cao.
Sở Y tế khẳng định việc quảng cáo dịch vụ cấy vi sợi sinh học Insulin để giảm béo của phòng khám là trái phép và hoàn toàn không có căn cứ khoa học. Đoàn kiểm tra yêu cầu công ty và phòng khám tháo gỡ các nội dung quảng cáo tại chỗ và trên các nền tảng mạng xã hội. Hiện sở đang tiếp tục xác minh làm rõ và kiên quyết xử lý nghiêm các vi phạm pháp luật của phòng khám. Đồng thời, sẽ thông tin công khai kết quả xử lý.
Sở Y tế TP HCM kêu gọi người dân hãy cân nhắc kỹ và đừng vội vàng sử dụng dịch vụ giảm béo không xâm lấn được quảng cáo trên các trang mạng xã hội khi chưa kiểm chứng rõ tính pháp lý trong hoạt động của cơ sở.
Sở Y tế kêu gọi người dân khi phát hiện hoặc nghi ngờ cơ sở dịch vụ khám, chữa bệnh không phép trên địa bàn TP hoặc các thông tin quảng cáo các dịch vụ về y tế trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội,… có thể gọi ngay đường dây nóng qua số 0989.401.155 hoặc phản ánh qua app "Y tế trực tuyến" để Thanh tra Sở Y tế có thông tin, kịp thời phát hiện xử lý theo quy định.
Công trình vừa công bố trên tạp chí y học BMJ Open Sport & Exercise Medicine, thực hiện bởi nhóm tác giả từ Đại học Otago (New Zealand) cho thấy bạn có thể đẩy lui tình trạng khó ngủ, ngủ không ngon chỉ bằng vài lần tập sức bền ngắn khoảng 3 phút vào buổi tối.
Tình trạng khó ngủ do cả ngày ngồi nhiều có thể được cải thiện bằng vài phút hoạt động đúng cách buổi tối. Ảnh AI: Anh Thư
30 tình nguyện viên từ 18-40 tuổi đã tham gia vào thử nghiệm, được đeo thiết bị theo dõi giấc ngủ.
Họ được yếu cầu tuần tự trải qua thời gian rỗi rãi buổi tối theo hai cách: Hoặc ngồi một chỗ trong 4 giờ, hoặc đứng lên và tập thể dục 3 phút sau mỗi 30 phút ngồi một chỗ.
Những người này cũng được yêu cầu trải qua thời gian còn lại trong ngày theo cách khá "lười biếng", không hoạt động thể chất mạnh.
Từ lâu, việc thiếu vận động đã được các nghiên cứu chỉ ra là làm ảnh hưởng đến giấc ngủ, khiến bạn khó ngủ, mất ngủ.
Đối với nghiên cứu này, các kết quả cho thấy nhóm có vài lần đứng lên và tập gì đó trong vòng 3 phút vào buổi tối sẽ có giấc ngủ dài hơn nhóm ngồi lì một chỗ gần 30 phút. Các chỉ số khác thể hiện chất lượng giấc ngủ cũng được cải thiện.
Kết quả này là lời gợi ý thú vị cho những ai - có thể vì điều kiện công việc - cảm thấy mình thiếu vận động.
Rõ ràng, vài phút tập thể dục ngắt quãng vào buổi tối có thể cứu vãn giấc ngủ. Điều này cũng cho thấy tập luyện vừa phải buổi tối không gây mất ngủ như nhiều người lo sợ.
Bài tập mà nhóm nghiên cứu sử dụng - dạng bài tập sức bền - khá đơn giản: Bạn có thể chạy bước nhỏ tại chỗ, squat bật nhảy, nhảy tại chỗ...
Cố gắng bổ sung một ít thời gian vận động vào một ngày có quá nhiều sự tĩnh tại cũng sẽ giúp cải thiện sức khỏe lâu dài, nhóm tác giả lưu ý.
Một trong những ca bệnh viêm não tự miễn phức tạp đang được Bệnh viện Chợ Rẫy chữa trị là nữ bệnh nhân còn rất trẻ, có khối u ở cả 2 bên buồng trứng.
Tỉ lệ tử vong cao
Trước đó, bệnh nhân được bác sĩ sản khoa xác định là có u quái buồng trứng và khuyến cáo phẫu thuật để lấy u. Tuy nhiên, do nhiều yếu tố nên đến khi bệnh nhân được chuyển vào cấp cứu tại Bệnh viện Chợ Rẫy thì đã lên cơn co giật và hôn mê. Trước tình huống này, Bệnh viện Chợ Rẫy đã phối hợp hội chẩn cùng Bệnh viện Hùng Vương để lựa chọn giải pháp khả quan nhất cho bệnh nhân. Các bác sĩ cũng đã liên hệ với cơ quan lưu trữ trứng cũng như các đội ngũ liên quan đến vấn đề sinh học phân tử nuôi trữ trứng. "Dù bệnh nhân hiện đang được điều trị tích cực nhưng trong tương lai người bệnh vẫn phải đối mặt với 2 vấn đề, đó là không thể có con và phải điều trị hoóc-môn sinh dục cả đời do bị rối loạn hoóc-môn" - một bác sĩ nhận định.
BSCK 2 Phạm Thanh Việt, Phó Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết ca bệnh viêm não tự miễn đầu tiên phát hiện tại đây vào năm 2023. Đến nay, Khoa Bệnh nhiệt đới của bệnh viện đã phát hiện tổng cộng 17 ca bệnh viêm não tự miễn do kháng thể kháng NMDAR với độ tuổi trung bình là 23. Hiện tại, 9 ca đã được hồi phục hoàn toàn, 4 ca tử vong và còn 4 bệnh nhân hiện vẫn đang điều trị tại bệnh viện. Trong đó, 12/17 bệnh nhân là nữ và 6/12 bệnh nhân nữ này có u quái buồng trứng.
Theo báo cáo của Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP HCM, từ năm 2015-2016 đã ghi nhận 9 ca. Cả 9 trường hợp này đều được chuyển đến từ Bệnh viện Tâm thần có rối loạn tâm thần nhẹ. Giới chuyên môn cảnh báo bệnh lý này nếu không được phát hiện và điều trị phù hợp hoặc chẩn đoán sai ở giai đoạn đầu thì khả năng tử vong gần như là 100% hoặc người bệnh có thể phải đối mặt với những di chứng đáng tiếc về sau.
Theo BSCK 2 Huỳnh Thị Thúy Mai, Trưởng Khoa Hậu sản - Bệnh viện Hùng Vương, thống kê tại bệnh viện trong năm 2023 cho thấy có khoảng 4.000 ca phát hiện bệnh nhân bị u quái buồng trứng. Trong đó, khoảng 600 ca đã được phẫu thuật và 98% là u quái trưởng thành (lành tính). Dưới góc độ sản khoa, thông thường sẽ chỉ xác định khối u đó là lành tính hay ác tính và chỉ định phẫu thuật dựa trên kích thước của khối u. Còn khối u đó có thể phát sinh ra kháng thể kháng NMDAR gây ra bệnh viêm não tự miễn thì thực sự rất hiếm gặp. "Trường hợp nữ bệnh nhân trẻ tuổi nói trên cũng là hồi chuông cảnh báo, cần có những nghiên cứu chuyên sâu để xem xét thêm về vấn đề theo dõi khả năng phát triển thành bệnh viêm não tự miễn từ u quái buồng trứng do kháng thể kháng NMDAR ở mảng phụ khoa" - bác sĩ Mai nói.
Bệnh nhân viêm não tự miễn điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy
Chưa thống nhất phác đồ điều trị
Nói về nguyên nhân gây bệnh, TS-BS Lê Quốc Hùng, Trưởng Khoa Bệnh nhiệt đới - Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết do virus tấn công các tế bào thần kinh hoặc các khối u (thường là u quái buồng trứng chứa mô tế bào thần kinh) và phóng thích kháng thể NMDA. Kháng thể này sẽ tấn công vào hệ thần kinh trung ương và làm tổn thương não bộ ở nhiều mức độ khác nhau. Các triệu chứng thường gặp ở người bệnh viêm não tự miễn là: Có hành vi bất thường hay rối loạn nhận thức; rối loạn chức năng ngôn ngữ; co giật; rối loạn vận động, loạn động, động tác bất thường; rối loạn tri giác (lơ mơ, lú lẫn, hôn mê); rối loạn chức năng thực vật, thở nhanh.
Theo bác sĩ Hùng, bệnh viêm não tự miễn thường gặp ở phụ nữ trẻ, đặc biệt ở người có u quái buồng trứng và tỉ lệ tử vong rất cao nếu không được chẩn đoán và điều trị phù hợp. Ngoài ra, việc điều trị rất khó khăn, phức tạp và chi phí cũng sẽ rất cao nếu bệnh nhân đã rơi vào tình trạng nặng. "Trước sự nguy hiểm của căn bệnh này, nên đặc biệt chú ý phòng bệnh hơn chữa bệnh. Người dân cần phải tầm soát kháng thể NMDA được phát hiện u buồng trứng. Bên cạnh đó, cần chú ý phát hiện sớm căn bệnh này khi người thân có tình trạng thay đổi thói quen, tinh thần, giảm trí nhớ hay có vận động bất thường không chủ ý, lên cơn co giật không rõ lý do…" - bác sĩ Hùng khuyến cáo.
Theo các bác sĩ, hiện tại, căn bệnh viêm não tự miễn do kháng thể kháng NMDAR liên quan đến u quái buồng trứng vẫn chưa có phác đồ điều trị chi tiết và thống nhất trên thế giới cũng như Việt Nam. Các ca bệnh được phát hiện chỉ được điều trị theo những phác đồ riêng mà mỗi bệnh viện xây dựng và tùy vào từng trường hợp mà các phương án điều trị phối hợp cũng sẽ khác nhau.
Y văn ghi nhận ca bệnh viêm não tự miễn đầu tiên trên thế giới được phát hiện vào năm 2007 tại Nhật Bản. Tuy nhiên, cho đến nay, những thông tin về bệnh lý này vẫn chưa được thống kê đầy đủ và phác đồ điều trị vẫn còn rất mới với nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Tại nước ta, trong khoảng 5 năm gần đây, nhờ vào những bước phát triển về xét nghiệm, khoa học kỹ thuật, ngoài Bệnh viện Chợ Rẫy thì những cơ sở y tế hàng đầu trong nước như Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP HCM, Bệnh viện Bạch Mai… cũng đã từng phát hiện ra những ca bệnh tương tự.
82% hôn mê, co giật
Theo các chuyên gia, để chẩn đoán bệnh cần thỏa mãn các yếu tố: Bệnh khởi phát trong vòng 3 tháng với các triệu chứng hay quên, thay đổi tinh thần hay rối loạn tâm thần. Có ít nhất một trong các triệu chứng như xuất hiện dấu hiệu thần kinh định vị, co giật không rõ nguyên nhân; chỉ số BC/DNT (xét nghiệm dịch não tủy) tăng và kết quả MRI phù hợp. Đa số bệnh nhân nhập viện tại Bệnh viện Chợ Rẫy trong tình trạng nặng (82% đã hôn mê, co giật) dẫn tới việc điều trị rất khó khăn phức tạp.
Theo thông báo ngày 16-7 của Sở Y tế tỉnh Quảng Nam, Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Đức (thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam) là cơ sở y tế duy nhất trên địa bàn tỉnh Quảng Nam đủ điều kiện khám sức khỏe cho người nước ngoài.
Các bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Đức tặng hoa cho một bệnh nhân chuẩn bị được xuất viện sau quá trình điều trị
Cùng với làn sóng dịch chuyển của du lịch, Hội An - Quảng Nam đang dần trở thành trung tâm du lịch mới của khu vực. Các hoạt động dịch vụ, trong đó có dịch vụ y tế cũng đang đổi mới mỗi ngày nhằm đáp ứng nhanh chóng và toàn diện cho du khách sinh sống và tham quan du lịch.
Thực tế, trong thời gian qua bệnh viện Vĩnh Đức với trình độ chuyên môn và thiết bị hiện đại đã trở thành địa chỉ tin cậy của rất đông người nước ngoài định cư hoặc đến du lịch tại Quảng Nam. Trong đó 2 dịch vụ được lựa chọn hàng đầu là khám sức khỏe cấp giấy phép lao động và khám sức khỏe tổng quát (tim mạch, xương khớp…).
Để có thể đáp ứng được đầy đủ và toàn diện nhu cầu của khách hàng quốc tế, bệnh viện Vĩnh Đức đã không ngừng cập nhật những dịch vụ theo yêu cầu và bổ sung nhân lực có ngoại ngữ cao cũng như tăng cường chăm sóc y tế tại nơi lưu trú.
Đến nay, bệnh viện khẳng định là cơ sở y tế được cấp phép khám sức khỏe người nước ngoài theo đúng quy định của pháp luật; cơ sở y tế được đánh giá tốt về chất lượng khám bệnh, dịch vụ chăm sóc người bệnh ngoại quốc; cơ sở có hệ thống thiết bị công nghệ, máy móc tiên tiến, cơ sở vật chất khang trang, sạch sẽ…
Nhiều người, thậm chí cả vận động viên, vẫn còn lầm tưởng rằng chỉ những ai theo đuổi con đường thể thao chuyên nghiệp mới cần tuân thủ chế độ dinh dưỡng thể thao. Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Dana Ryan chuyên gia dinh dưỡng thể thao từ Herbalife, bất kỳ ai tham gia vận động thể chất, dù là vận động viên nghiệp dư, người tập gym hay chỉ đơn giản tập luyện 1 - 2 lần mỗi tuần, đều cần có chế độ dinh dưỡng thể thao khoa học để đạt được hiệu quả luyện tập và sức khỏe tối ưu.
Dù mục tiêu và tần suất vận động khác nhau, nguyên tắc cơ bản của dinh dưỡng thể thao vẫn là sự kết hợp cân bằng và hợp lý các chất dinh dưỡng đa lượng, bao gồm protein (chất đạm), carbohydrate (chất bột đường) và chất béo. Tuy nhiên, nhiều người lại đánh giá thấp vai trò của carbohydrate, cho rằng cần hạn chế nạp carbonhydrate để giảm cân hoặc tăng cường hiệu quả tập luyện. Đây chính là một trong những lầm tưởng phổ biến gây ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả tập luyện trong ngắn hạn và làm suy giảm sức khỏe trong dài hạn.
Không chỉ VĐV chuyên nghiệp, bất kỳ ai có hoạt động thể chất cũng cần xây dựng chế độ dinh dưỡng thể thao, kết hợp một cách khoa học các chất dinh dưỡng đa lượng: protein, carbohydrate và chất béo (Nguồn: Freepik)
Đối với các hoạt động luyện tập thể thao, mỗi chất dinh dưỡng đều giữ một vai trò khác nhau và không thể thay thế: Protein giúp xây dựng và sửa chữa cơ bắp, hỗ trợ phục hồi sau tập luyện; Carbohydrate cung cấp năng lượng chính cho cơ thể, giúp duy trì sức bền và sự dẻo dai trong quá trình vận động; còn chất béo lại cung cấp năng lượng dự trữ, hỗ trợ hấp thu vitamin và khoáng chất, đồng thời giúp duy trì chức năng não bộ và hormone. Vì thế, xây dựng được một chế độ dinh dưỡng khoa học là bước đầu tiên để luyện tập thể thao đúng hướng.
Lầm tưởng phổ biến thứ hai là thúc ép bản thân bằng mọi giá phải đạt được mức cân nặng lý tưởng, sau đó mới bắt đầu quan tâm tới chế độ dinh dưỡng. Áp dụng những phương pháp giảm cân cực đoan như nhịn ăn, bỏ bữa, tập luyện quá sức khi thiếu hụt dinh dưỡng sẽ chỉ khiến sức khỏe tệ đi, thậm chí dẫn đến chấn thương. Vì thế, việc kết hợp các nguyên tắc dinh dưỡng thể thao ngay từ đầu sẽ giúp chúng ta đạt được mục tiêu hiệu quả hơn.
Bí quyết dinh dưỡng thể thao hiệu quả từ chuyên gia Herbalife
Xuyên suốt buổi tập huấn tại trụ sở LĐBĐVN, Tiến sĩ Dana Ryan chuyên gia dinh dưỡng thể thao từ Herbalife nhấn mạnh, việc thiết kế chế độ dinh dưỡng thể thao phù hợp là chìa khóa để tối ưu hóa hiệu quả tập luyện. Cung cấp dưỡng chất đúng thời điểm: trước, trong và sau khi tập luyện, cùng ba bữa chính hợp lý là điều vô cùng quan trọng.
Bổ sung dinh dưỡng đúng thời điểm, phù hợp với lịch trình tập luyện (Nguồn: Herbalife)
Bắt đầu một ngày mới với bữa sáng đủ chất dinh dưỡng nhưng không gây đầy bụng, bữa tối nhẹ nhàng với carbohydrate cung cấp axit amin cho cơ bắp và protein hỗ trợ phục hồi cơ bắp. Liên quan mật thiết tới quá trình luyện tập, cần bổ sung thực phẩm giàu carbohydrate, ít chất xơ, ít
protein và chất béo để cung cấp năng lượng cho cơ thể trước khi tập luyện. Trong quá trình tập luyện, bổ sung nước và chất điện giải để bù lại năng lượng đã mất do đổ mồ hôi. Sau khi tập luyện, điều quan trọng là phải nạp đủ protein và carbohydrate để hỗ trợ phục hồi và xây dựng cơ bắp săn chắc. Và quá trình này sẽ chưa hoàn thành cho đến khi nạp vào cơ thể protein và carbohydrate với tỉ lệ phù hợp. Sự kết hợp này đảm bảo giúp cơ thể phục hồi ngay lập tức và bền vững, mang lại cả lợi ích nhanh chóng và lâu dài.
Là công ty hàng đầu về dinh dưỡng, lại có kinh nghiệm đồng hành cùng các hoạt động thể dục thể thao từ chuyên nghiệp đến cộng đồng, Herbalife mang đến dòng sản phẩm dinh dưỡng thể thao Herbalife 24. Sản phẩm được NSF kiểm nghiệm và chứng nhận an toàn, được thiết kế để phù hợp với liệu trình tập luyện của người chơi thể thao.
Dòng sản phẩm Herbalife 24 được sử dụng trong dinh dưỡng thể thao, tối ưu hoá hiệu suất và sức khoẻ của người luyện tập thể thao (Nguồn: Hình LA Galaxy do Herbalife cung cấp)
Trong đó, hỗn hợp dinh dưỡng thể thao công thức 1 Herbalife 24 là sự kết hợp hoàn hảo giữa whey protein và casein, cung cấp tất cả 9 axit amin thiết yếu và được cơ thể hấp thụ ở các mức độ khác nhau, hỗ trợ dinh dưỡng trước tập luyện. Herbalife 24 Hydrate bổ sung nước với các chất điện giải trong tập luyện. Còn Herbalife 24 Rebuild lại bổ sung protein, vitamin và khoáng chất giúp phát triển cơ bắp cho người sau tập luyện thể thao.
Whey protein được cơ thể sử dụng nhanh chóng, mang lại khả năng phục hồi ngay lập tức, trong khi casein được hấp thụ theo thời gian, mang lại khả năng phục hồi lâu dài. Hai mốc thời gian khác nhau này rất quan trọng đối với cả vận động viên và những người đam mê thể dục hàng ngày.
Có thể nói, dinh dưỡng thể thao hiệu quả bao gồm việc hiểu và áp dụng các nguyên tắc đúng đắn, khoa học, sửa chữa những quan niệm sai lầm phổ biến và sử dụng các sản phẩm đáng tin cậy như Herbalife24 để hỗ trợ hành trình tập luyện của những người yêu thích thể thao. Bằng cách kết hợp các chiến lược này, bất kỳ ai cũng có thể nâng cao hiệu suất và sức khỏe tổng thể cá nhân.
Herbalife Việt Nam đạt giải thưởng "Sản Phẩm Vàng Vì Sức Khỏe Cộng Đồng năm 2024"
Tại Hà Nội, vào tháng 05/2024 – Herbalife Việt Nam, một trong những công ty hàng đầu về sức khỏe và đời sống, đạt giải thưởng "Sản Phẩm Vàng Vì Sức Khỏe Cộng Đồng 2024" bởi Hiệp hội Thực phẩm chức năng Việt Nam (VAFF). Đây là lần thứ chín liên tiếp Herbalife Việt Nam vinh dự được xét chọn trao giải thưởng uy tín này từ hàng trăm ứng viên là các doanh nghiệp trong nước và quốc tế đang hoạt động tại Việt Nam.
Các sản phẩm của Herbalife được sản xuất dựa trên nền tảng khoa học dinh dưỡng, cam kết nghiên cứu và phát triển dinh dưỡng, chương trình đảm bảo chất lượng nghiêm ngặt, bao gồm kiểm soát nguồn cung ứng, phát triển và sản xuất sản phẩm.
Việc xét giải được dựa trên 4 tiêu chí về an toàn, chất lượng và hiệu quả của sản phẩm; tiêu chuẩn cao trong sản xuất kinh doanh, và những đóng góp ý nghĩa cho xã hội và cộng đồng.
Hội thảo về hiến, lấy, ghép và điều phối mô tạng tại được Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam và Trung tâm Điều phối tạng Quốc gia phối hợp tổ chức, ngày 16 và 17-7, tại Hà Nam.
PGS-TS Nguyễn Thị Kim Tiến, nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội Vận động hiến mô, bộ phận cơ thể người Việt Nam, chia sẻ một người chết não hiến mô, tạng có thể cứu sống cho hàng chục người bệnh khác.
Bà Nguyễn Thị Kim Tiến khẳng định việc ghép tạng đã tái sinh nhiều cuộc đời
Hơn 10.000 người đăng ký hiến mô, tạng trong 2 tuần
Thực tế, việc ghép tạng đã tái sinh nhiều cuộc đời. Bà Tiến cho biết mới đây bà đã gặp lại người đàn ông được ghép tim, giờ là lao động chính trong gia đình và cô gái ghép phổi ở Bệnh viện Phổi Trung ương, đầu năm 2024 đã đi học trở lại và còn hát được.
Theo bà Tiến, chỉ trong vòng 2 tuần kể từ sau lời phát động, kêu gọi của Thủ tướng Phạm Minh Chính, đã có hơn 10.000 trường hợp đăng ký hiến tặng mô, tạng. Tỉ lệ hiến mô, tạng sau khi qua đời cũng tăng gấp đôi so với cùng kỳ. Đây là những tín hiệu tích cực để tăng hơn nữa nguồn tạng hiến từ người cho chết não. Con số này cho thấy nhiều người đã vượt qua được sự sợ hãi của cái chết, mở lòng hiến tạng cho những người bị suy tạng.
Bà Tiến chia sẻ cả Phật giáo và Thiên chúa giáo đều khuyến khích việc hiến tạng sau khi chết, vì đó là sự cho đi. Tuy nhiên, khó khăn trong việc đăng ký hiến tạng ở Việt Nam là nhiều người dù đã đăng ký hiến tạng nhưng sau khi qua đời không thể hiến tạng như mong muốn bởi không được sự đồng ý của gia đình, người thân.
Nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế cho rằng cần đẩy mạnh truyền thống để người dân thay đổi quan niệm, vượt qua định kiến đó là "chết phải toàn thây", mở lòng hiến tạng cho những người bị suy tạng.
"Thay vì vùi nguồn sống vào lòng đất hay hỏa táng, ở nhiều nước trên người ta đã quyết định dùng để cứu người. Mỗi bộ phận cơ thể người được hiến để một cuộc sống khác được hồi sinh với mong muốn "cho đi là còn mãi""- bà Tiến chia sẻ.
Lan tỏa nghĩa cử cao đẹp
Tại hội thảo, PGS-TS Đồng Văn Hệ, Giám đốc Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, cho biết thời gian qua, số người đăng ký hiến tặng mô, tạng và số gia đình đồng ý hiến tạng tăng so với cùng kỳ năm ngoái.
Tuy nhiên, con số này vẫn chưa thể đáp ứng với thực tiễn có hàng ngàn bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo đang chờ ghép tạng.
PGS Hệ cho biết Trung tâm từng gặp không ít trường hợp dù cha mẹ người hiến mô tạng đã đồng ý hiến tạng, nhưng khi chuẩn bị thực hiện, một người trong họ hàng không đồng ý nên bệnh viện không thể lấy tạng hiến. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến nguồn tạng hiến từ người cho chết, chết não tại Việt Nam còn hạn chế.
PGS Đồng Văn Hệ, Giám đốc Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia chia sẻ về thông tin hiến tạng
Vì vậy, theo ông Hệ, thay đổi nhận thức và giúp người dân hiểu đúng về ý nghĩa nhân văn của việc hiến tạng cần sự tham gia của cả cộng đồng. "Khi mỗi người đều hiểu nghĩa cử cao đẹp của việc hiến mô tạng, đem lại sự sống cho những người khác thì việc ngăn cản thực hiện mong muốn của người chết sẽ giảm đi"- PGS Hệ nói.
Khẳng định quy trình hiến, ghép mô tạng rất chặt chẽ, đại diện Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia cho biết việc ghép tạng chỉ tiến hành khi người ghép có tên trong "Danh sách chờ ghép Quốc gia" và có chỉ định ghép của Hội đồng tư vấn.
Giáo hội Phật giáo Việt Nam truyền thông, kêu gọi hiến mô, tạng
Đại đức Thích An Đạt, Ủy viên Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, khẳng định địa táng hay "chết toàn thây" không phải là quan niệm của nhà Phật. Ông cho rằng truyền thông là mắt xích quan trọng trong việc vận động hiến tạng. Vì thế, ông và Giáo hội Phật giáo Việt Nam đang có chương trình phối hợp truyền thông cho cộng đồng để biết hiến mô, tạng là một trong những thực hành theo tinh thần từ bi của nhà Phật.
Theo Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, để thay đổi cách thức tiếp cận đăng ký hiến mô tạng, trước đây người dân sẽ đăng ký trực tiếp tại Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia hoặc gửi qua email. Từ tháng 5-2024, người dân có thể đăng ký online và từ tháng 7-2024, việc đăng ký hiến tặng mô, tạng thuận lợi hơn khi được mở rộng đăng ký qua mạng xã hội.
